Kocaeli Üniversitesi uzmanı antibiyotik direncine karşı uyardı
Kocaeli Üniversitesinden bir enfeksiyon uzmanı, antibiyotiklerin virüslere etkisiz olduğunu ve bilinçsiz kullanımın direnci artırdığını anlattı.

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri bünyesinde çalışan bir öğretim üyesi, Avrupa Antibiyotik Farkındalık Günü nedeniyle Radyo Kİ’nin ‘Güne Bakış’ programına katıldı. Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanı olan öğretim üyesi, programda akılcı antibiyotik kullanımını ve direnç sorununu anlattı. Uzmana göre toplumda antibiyotikler her hastalığın çaresi sanılıyor. Bilinçsiz ve hatalı tüketim ise dünya genelinde bir sağlık krizine dönüşmüş durumda.
Uzman, ateş ya da boğaz ağrısı görülen her durumda antibiyotiğe başvurmanın yaygın bir yanlış olduğunu söyledi. Bu ilaçların virüsler üzerinde hiçbir etkisi bulunmuyor. Covid-19, adenovirüs, nezle ve soğuk algınlığı gibi kışın sık görülen hastalıkların büyük bölümü virüslerden kaynaklanıyor. Antibiyotikler ise yalnız bakterilerin yol açtığı enfeksiyonlarda işe yarıyor. Uzman, bu ilaçların hekim reçetesi olmadan kullanılmaması gerektiğini vurguladı. Doz ve tedavi süresinin de gebelik durumu, organ fonksiyonları ve hastalığın gidişatı dikkate alınarak belirlenmesi gerekiyor.
Halk arasında sık duyulan, vücudun antibiyotiğe alıştığı düşüncesinin de doğru olmadığı belirtildi. Uzmana göre direnç kazanan, insan bedeni değil bakterilerdir. Bakteriler genetik değişimler aracılığıyla direnç genlerini birbirine geçirebiliyor. Uzmanın paylaştığı verilere göre 2019’da dünyada 1.27 milyon ölüm doğrudan antimikrobiyal dirençle bağlantılıydı. Önlem alınmazsa 2025–2050 döneminde dirençli bakteriler yüzünden 39 milyon kişinin yaşamını yitirebileceği öngörülüyor. Uzman, Sağlık Bakanlığının Antimikrobiyal Dirençle Mücadele Ulusal Eylem Planı hedeflerini 27 Ocak 2026’da güncellediğini de hatırlattı.
Sosyal medyada “doğal antibiyotik” diye satılan sarımsak, zencefil ya da limon kürleri de programda ele alındı. Uzman, bu karışımların tıbbi tedavinin yerine geçemeyeceğini söyledi. Bilinçsizce kullanılan takviyelerin ciddi ilaç etkileşimlerine, hatta karaciğer yetmezliğine neden olabileceğini belirtti. Uzmana göre viral enfeksiyonlarda doğru yol dinlenmek, bol sıvı tüketmek ve belirtilere yönelik tedavi uygulamak. Antibiyotik kullanırken hafif mide bulantısı ya da sindirim şikâyeti yaşayanlar, hekimin bilgisi dahilinde probiyotik, yoğurt ya da kefir desteği alabiliyor. Şiddetli döküntü ya da kanlı ishal görüldüğünde ise vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna gidilmesi gerekiyor.
Uzman, Dünya Sağlık Örgütünün 18-24 Kasım tarihlerini kapsayan Dünya Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası’nı ilan ettiğini hatırlattı. Bu yılın teması “Tek Sağlık, Tek Eylem” olarak belirlendi. Tek Sağlık yaklaşımı, insan sağlığıyla birlikte hayvan sağlığını, çevreyi ve sanitasyon koşullarını da içine alan multidisipliner bir mücadele anlamına geliyor. Uzman, hızlı moleküler tanı panellerinin ve yapay zekâ desteği sunan klinik karar sistemlerinin hekimlerin doğru tanı koymasını kolaylaştırdığını söyledi. Toplumsal farkındalık ve sağlıklı hekim-hasta iletişimiyle direnç tehlikesinin önlenebileceğini de sözlerine ekledi.
















